Stad onder dak

Bovenaan de krant: Buurtinitiatief

 

Dit is de eerste in een serie artikelen over één van de meest veelbelovende buurtinitiatieven in de Amsterdamse binnenstad, het plan ‘STADonderDAK’.

In deze krant gaat het met name over het gebied rond de Nieuwmarkt. Wist u dat de vormgever van dat gebied, een man met hart voor de buurt, de architect Theo Bosch was? Hij is ook de man achter ‘Het Pentagon’ in de Jodenbreestraat, een pareltje van de sociale woningbouw in de stijl van het structuralisme. Diezelfde Theo Bosch bouwde voor de Universiteit van Amsterdam het P.C. Hoofthuis – hij vond het zijn beste gebouw.

Laat nou net in datzelfde P.C. Hoofthuis het mooiste buurtinitiatief van Amsterdam zijn gepland. Het idee is om het gebouw, dat door de universiteit wordt afgestoten, een buurtfunctie te geven, waarbij jong en oud door elkaar heen leven en alle functies van de moderne stad onder één dak zijn samen gebracht. Dit eerste artikel geeft een overzicht van de bedoeling van het buurtinitiatief. Initiatiefneemster Albertien Pareau Dumont legt uit.

 

Bij wie is het plan ontstaan?

‘Nou – dat soort plannen bestonden al – daar zij wij niet helemaal origineel in. Bijvoorbeeld in een stad als Antwerpen hebben bewoners het initiatief genomen om op een vergelijkbare manier het heft in eigen hand te nemen – ook omdat er teveel hotels werden gebouwd.’

‘Nadat er bij ons in de buurt ook wel eens over werd gesproken (nadat bijvoorbeeld het Bunge-huis op de nominatie stond om tot hotel te worden verbouwd en dat al met het pand van de Kasbank was gebeurd, red.), heeft een aantal buurtbewoners daarover stukjes geschreven in buurtkranten als die van Buurt 7 en de ‘Binnenkrant’. Daarna is het balletje langzaam gaan rollen.’

Wat was daarna het plan van aanpak?

‘Nog even in het verlengde van wat ik zonet al vertelde – een kleine groep betrokken bewoners is toen samen gekomen en we hebben behalve met wat oudere bewoners, ook en juist ingezet op wat de jongere bewoners wilden. Daar was er een flink aantal van, maar jammer genoeg zijn daar vrij weinig van over. Ik ben zelf eigenlijk altijd al geëngageerd en ik weet dat dit soort processen een hele lange adem vergen, maar voor de jongere buurtbewoners is dat om meerdere redenen gewoon niet op te brengen. Je wordt weg gepromoveerd, je wordt verliefd op een meisje buiten de stad, óf je hebt eenvoudigweg het geld niet om in die peperdure binnenstad te blijven wonen. Wat ik wil zeggen: het plan van aanpak was een plan dat uitging van de belangen van zowel de oude geharnaste garde als dat van de jonge buurtbewoners. Die jongelingen vielen alleen vaak af, maar toch zijn we lang genoeg met mekaar opgetrokken om te weten wat de jongere buurtbewoners voor wensen en belangen hebben. Het is uiteindelijk een proces waarbij iedereen flexibel moet zijn – en sommigen blijven wat langer en sommigen blijven wat korter.

Bovendien hebben we ook contact gezocht met de nazaten van Theo Bosch en met name Puck Bosch, zijn dochter, is nog altijd betrokken bij het project. Zij heeft bijvoorbeeld ook ons logo ontworpen. Maar we hebben met iedereen die voor het project van belang kon zijn gesproken; met architecten, met advocaten, met financiers en zo blijft op het laatst een groep specialisten over.

Hoe lang denk je dat het nog duurt voordat je werkelijk aan de slag kan?

Het hangt allemaal af van wat er met het Binnen Gasthuisterrein gebeurt. Het is de bedoeling dat de onderwijsactiviteiten uit het P.C. Hoofthuis onder worden gebracht op het Binnen Gasthuisterrein. De besluitvorming daarover sleept al tien jaar voort en eigenlijk zouden ze daar al een jaar geleden een definitieve beslissing over nemen. …en nu komt er toch weer een nieuw plan. Dus pas als de UvA iets heeft besloten, dan gaan wij een planning maken. Dan kun je ook wat praktischer gaan praten.

Zij willen overigens ook dat er in het P.C. Hoofthuis iets voor studenten blijft. Ook willen we onderdak bieden aan ‘professors-in-residence’ – dus docenten en professoren die uit het buitenland tijdelijk aan de universiteit komen werken, moeten bij ons tijdelijk onderdak kunnen krijgen.

Wat zijn dan vervolgens de belangrijkste stappen?

Nou… meer in het algemeen ligt de nadruk op flexibiliteit. Er komen steeds onvoorziene ontwikkelingen voorbij, dus je moet aan dat uitgangspunt vasthouden. Het gebouw staat het ook toe; je kunt later besluiten, op basis van wat je van plan bent om te doen waar op dat moment behoefte aan is. Verder zoeken we naar optimale functionaliteit; we willen tenminste drie of vier lagen bewoning hebben waaronder ook huisvesting voor ouderen. Ook is er heel erg behoefte bij mensen die net uit het ziekenhuis komen, die even kort revalideren; je kunt dus zeggen dat dat er tijdelijk inkomt en als er dan iets verandert, dan kun je dat weer aanpassen.

Wordt het gebouw helemaal gemoderniseerd?

Wat wij willen is ook eigenlijk wat Theo Bosch al wilde. Hij wilde een open gebouw waar iedereen doorheen kon wandelen. In de tijd van de junkies werd het er alleen een beetje gevaarlijk en is het gebouw toch afgesloten met hekwerk. En het voelt nog steeds erg afgesloten. Dat willen we herstellen – wat wij willen is het gebouw ook weer terug geven aan de stad.

Verder is het gebouw is zuinig naar de maatstaven van de jaren tachtig… maar nu niet meer. De gevel is eigenlijk zo lek als een mandje voor wat betreft energieverbruik. Er komt veel zon binnen… maar ook veel kou! Het kost veel geld om dat te gaan opknappen, los van wat we al moeten betalen voor de aanschaf. We willen daarom ook een deel van de ruimte commercieel verhuren als flexplekken. De UvA wil eventueel nog een deel houden.

Ook waar het ruimte betreft willen we zoveel mogelijk delen. We hebben een prachtig ontwerp gezien van een kantoortje dat je bijna helemaal kan opknappen en wegrijden. Dan kan er naar kantoortijd yoga les worden gegeven. Ook daar gaat het weer om financiering; hoe meer verschillende functies de ruimte krijgt des te beter. Flexibiliteit!

Meer weten over ‘STADonderDAK’? Ga dan naar www.stadonderdak.info

 

BUURTFUNCTIE

In de geest van architect Theo Bosch streven wij naar een extravert gebouw zonder toeristische functies, dat open staat voor buurt- bewoners en initiatieven op het gebied van duurzaamheid. Een aangename inspirerende ontmoetingsruimte waar nieuwe ideeën en plannen door ondernemers uitgewisseld worden. Een ruimte waar buurtbewoners en gebruikers elkaar kunnen ontmoeten, overleggen, sporten, samen leren of gewoon een spelletje doen.

Gezond zijn en blijven is essentieel op elke leeftijd. Voorzieningen die de gezondheid bevorderen passen goed in dit gebouw. Denk aan combinaties zoals fitness en fysiotherapie.  EHBO- en reanimatie- trainingen. Wij hechten zeer aan samenwerking met het OLVG locatie Spuistraat en andere (zorg-)organisaties uit de omgeving.